Khớp lệnh chứng khoán là gì? Có mấy phương thức khớp lệnh chứng khoán?

Thị trường chứng khoán là kênh đầu tư cực kỳ tiềm năng, nhưng lại là nơi biến động không ngừng, đòi hỏi trader phải tìm hiểu thật kỹ trước khi tham gia giao dịch. Trong đó, yếu tố đầu tiên mà các trader mới cần phải biết đó là khớp lệnh chứng khoán. Vậy khớp lệnh chứng khoán là gì? Có mấy phương thức khớp lệnh chứng khoán. Theo dõi bài viết dưới đây để tìm ra câu trả lời bạn nhé!

Khớp lệnh chứng khoán là gì?

Khớp lệnh chứng khoán là một thỏa thuận giữa bên mua và bên bán được thực hiện thành công trên bảng giá giao dịch điện tử trực tuyến. Nghĩa là lệnh của các nhà đầu tư sẽ khớp với nhau theo nguyên tắc ưu tiên khớp lệnh của chứng khoán, và được giao dịch ở một mức giá và khối lượng cụ thể. 

Có mấy phương thức khớp lệnh chứng khoán?

Sở Giao Dịch Chứng Khoán tổ chức giao dịch tất cả các loại chứng khoán được niêm yết thông qua hệ thống giao dịch theo các phương thức giao dịch sau:

Các phương thức khớp lệnh chứng khoán

Phương thức khớp lệnh liên tục

Là phương thức giao dịch được hệ thống giao dịch thực hiện trên cơ sở so khớp các lệnh mua và lệnh bán chứng khoán ngay khi lệnh được nhập vào hệ thống giao dịch. Hay nói cách khác, khớp lệnh liên tục là sự thỏa mãn về giá giữa bên mua và bên bán, nghĩa là cho dù bạn muốn đặt lệnh mua ở mức giá nào (trong phạm vi cho phép) thì cũng sẽ có một lệnh bán khớp với lệnh mua đó đang chờ sẵn. Khớp lệnh liên tục bao gồm lệnh MP, lệnh LO.

Nguyên tắc xác định giá thực hiện trong phương thức khớp lệnh liên tục:

  • Các lệnh có mức giá tốt nhất được ưu tiên thực hiện trước.
  • Nếu có nhiều lệnh cùng mức giá thì lệnh nào được nhập vào hệ thống trước sẽ được thực hiện trước. 
  • Nếu lệnh mua và lệnh bán cùng thỏa mãn nhau về giá thì mức giá thực hiện sẽ là mức giá của lệnh được nhập vào hệ thống trước.
  • Lệnh giao dịch có thể được thực hiện toàn bộ hoặc một phần theo bội số của đơn vị giao dịch.

Với phương thức này, bạn có thể nắm bắt được tình hình thị trường chứng khoán một cách nhanh chóng, kịp thời phản ứng lại những biến động giá cả và đưa ra quyết định đầu tư đúng đắn nhất. 

Qua đó, chúng ta có thể thấy ưu điểm của khớp lệnh liên tục là tốc độ khớp lệnh nhanh chóng, xử lý được những giao dịch với khối lượng lớn trong cùng một phiên giao dịch. Phương thức này thường được thực hiện ở những sàn chứng khoán có quy mô lớn, với khối lượng và lệnh giao dịch đáng kể. 

Phương thức khớp lệnh định kỳ

Là phương thức giao dịch được hệ thống giao dịch thực hiện trên cơ sở so khớp các lệnh mua và lệnh bán chứng khoán tại một thời điểm xác định.

Các SGDCK sử dụng phương thức khớp lệnh này để xác định giá mở cửa và giá đóng cửa. Khi đó, các loại lệnh như lệnh giới hạn (LO), lệnh ATO, lệnh ATC,… sẽ được thực hiện tùy theo quy định của từng sàn. 

Đối với Sở Giao dịch Hà Nội

Theo Điều 8, Quyết định 653/QĐ-SGDHN, quy định nguyên tắc xác định giá khớp lệnh định kỳ như sau:

a) Là mức giá thực hiện mà tại đó khối lượng giao dịch đạt lớn nhất và tất cả các lệnh mua có mức giá cao hơn, lệnh bán có mức giá thấp hơn giá được chọn phải được thực hiện hết;

b) Trường hợp có nhiều mức giá thỏa mãn Điểm a, mức giá được lựa chọn thực hiện là mức giá tại đó các lệnh của một bên phải được thực hiện hết, các lệnh của bên đối ứng phải được thực hiện hết hoặc một phần;

c) Trường hợp có nhiều mức giá thỏa mãn Điểm b, mức giá được chọn là mức giá trùng hoặc gần với mức giá thực hiện gần nhất theo phương thức khớp lệnh;

d) Trường hợp không có mức giá nào thỏa mãn Điểm b, mức giá được chọn là mức giá thỏa mãn Điểm a và trùng hoặc gần với giá thực hiện gần nhất theo phương thức khớp lệnh.

Đối với Sở Giao dịch Hồ Chí Minh

Theo Khoản 1, Điều 6, Quyết định 341/QĐ-SGDHCM, quy định nguyên tắc xác định giá trong phương thức khớp lệnh định kỳ như sau:

“1. Nguyên tắc xác định giá:

a) Trong phương thức khớp lệnh định kỳ:

– Là mức giá thực hiện đạt được khối lượng giao dịch lớn nhất;

– Nếu có nhiều mức giá đạt được khối lượng giao dịch lớn nhất thì mức giá trùng hoặc gần với giá thực hiện của lần khớp lệnh gần nhất sẽ được chọn.”

Phương thức khớp lệnh thỏa thuận

Là phương thức giao dịch trong đó bên mua, bên bán tự thỏa thuận với nhau về các điều kiện và thông tin giao dịch, được nhập vào hệ thống đăng ký giao dịch để xác nhận (trong trường hợp khách hàng chưa xác định được đối tác, có thể thực hiện quảng cáo lệnh chào mua/bán thỏa thuận thông qua công ty chứng khoán). 

Quy tắc khớp lệnh chứng khoán

Theo Điều 7, Quyết định 341/QĐ-SGDHCM và Quyết định 653/QĐ-SGDHN của Sở giao dịch Hồ Chí Minh và Sở giao dịch Hà Nội đều quy định: 

Hệ thống giao dịch thực hiện so khớp các lệnh mua và lệnh bán chứng khoán theo nguyên tắc thứ tự ưu tiên về giá và thời gian, cụ thể như sau:

1. Ưu tiên về giá:

a) Lệnh mua có mức giá cao hơn được ưu tiên thực hiện trước;

b) Lệnh bán có mức giá thấp hơn được ưu tiên thực hiện trước.

2. Ưu tiên về thời gian: Trường hợp các lệnh mua hoặc lệnh bán có cùng mức giá thì lệnh nhập vào hệ thống giao dịch trước sẽ được ưu tiên thực hiện trước.

Có bao nhiêu loại khớp lệnh chứng khoán

Các loại khớp lệnh chứng khoán

Có 4 loại khớp lệnh chứng khoán, bao gồm:

  • Lệnh giới hạn LO
  • Lệnh ATO
  • Lệnh ATC
  • Lệnh thị trường MP

Trong đó, mỗi loại lệnh sẽ có cách giao dịch và bản chất khác nhau. Cụ thể như sau:

Lệnh LO (lệnh giới hạn)

Lệnh LO (Limit Order) là lệnh giao dịch chứng khoán tại một mức giá xác định hoặc tốt hơn và chỉ có hiệu lực kể từ khi lệnh được nhập vào hệ thống giao dịch, cho đến khi kết thúc ngày giao dịch hoặc lệnh bị hủy bỏ.

Lệnh LO được áp dụng cho các cổ phiếu được niêm yết trên sàn HOSE, HNX, UPCOM và được sử dụng trong hầu hết các phiên giao dịch.

Lệnh ATO

Lệnh ATO (At The Open) – lệnh giao dịch tại mức giá khớp lệnh xác định giá mở cửa là lệnh đặt mua hoặc bán chứng khoán tại mức giá mở cửa và chỉ có hiệu lực trong đợt khớp lệnh định kỳ xác định giá mở cửa. 

Nghĩa là lệnh ATO sẽ được nhập vào hệ thống giao dịch trong thời gian khớp lệnh định kỳ để xác định giá mở cửa (9:00 – 9:15), nếu lệnh không được thực hiện hoặc thực hiện không hết, lệnh sẽ tự động bị hủy bỏ sau thời điểm xác định giá mở cửa.

Lệnh ATO được ưu tiên khớp lệnh chứng khoán trước lệnh LO.

Lệnh ATO được áp dụng cho các cổ phiếu được niêm yết trên sàn HOSE.

Lệnh ATC 

Lệnh ATC (At The Close) – lệnh giao dịch tại mức giá khớp lệnh xác định giá đóng cửa là lệnh đặt mua hoặc bán chứng khoán tại mức giá đóng cửa và chỉ có hiệu lực trong đợt khớp lệnh định kỳ xác định giá đóng cửa.

Nghĩa là lệnh ATO sẽ được nhập vào hệ thống giao dịch trong thời gian khớp lệnh định kỳ để xác định giá đóng cửa (14:30 – 14:45), nếu lệnh không được thực hiện hoặc thực hiện không hết, lệnh sẽ tự động bị hủy bỏ sau thời điểm xác định giá đóng cửa.

Lệnh ATC được ưu tiên khớp lệnh chứng khoán trước lệnh LO.

Lệnh ATC được áp dụng cho các cổ phiếu được niêm yết trên sàn HOSE và HNX.

Lệnh thị trường MP

Lệnh thị trường (MP – Market Price) là lệnh mua chứng khoán tại mức giá bán thấp nhất hoặc lệnh bán chứng khoán tại mức giá mua cao nhất hiện có trên thị trường. 

Lệnh thị trường có một số đặc điểm mà nhà đầu tư cần lưu ý như sau:

  • Chỉ được sử dụng trong phiên khớp lệnh liên tục.
  • Không xác định giá tại thời điểm nhập lệnh.
  • Nếu không có lệnh khớp sẽ bị hủy trên hệ thống.
  • Giá của lệnh thị trường là mức giá tốt nhất của lệnh được khớp khi vào hệ thống lệnh.

Lời kết

Hy vọng với những chia sẻ trong bài viết trên đây đã giúp bạn hiểu hơn về khái niệm khớp lệnh chứng khoán, các quy tắc cũng như phương thức khớp lệnh chứng khoán. Qua đó, có thể thực hiện các thỏa thuận mua bán trên thị trường với mức giá tốt nhất, mang lại lợi nhuận hiệu quả nhất. Chúc các bạn thành công!