Cổ phiếu và trái phiếu nên đầu tư vào đâu?

Cổ phiếu và trái phiếu là những kênh đầu tư hấp dẫn hàng đầu hiện nay và nhận được nhiều sự quan tâm từ các nhà đầu tư. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều người băn khoăn không biết nên đầu tư vào cổ phiếu hay trái phiếu. Trong bài viết dưới đây, chúng ta sẽ cùng làm rõ bản chất của cổ phiếu và trái phiếu cũng như sự khác nhau giữa chúng để lựa chọn được hình thức đầu tư phù hợp.

Tổng quan về cổ phiếu

Cổ phiếu là gì?

Cổ phiếu là gì?

Theo Khoản 1 Điều 121 Luật doanh nghiệp quy định: 

“Cổ phiếu là chứng chỉ do công ty cổ phần phát hành, bút toán ghi sổ hoặc dữ liệu điện tử xác nhận quyền sở hữu một hoặc một số cổ phần của công ty đó”. Cổ phiếu phải bao gồm các nội dung chủ yếu sau đây:

a) Tên, mã số doanh nghiệp, địa chỉ trụ sở chính của công ty;

b) Số lượng cổ phần và loại cổ phần;

c) Mệnh giá mỗi cổ phần và tổng mệnh giá số cổ phần ghi trên cổ phiếu;

d) Họ, tên, địa chỉ liên lạc, quốc tịch, số giấy tờ pháp lý của cá nhân đối với cổ đông là cá nhân; tên, mã số doanh nghiệp hoặc số giấy tờ pháp lý của tổ chức, địa chỉ trụ sở chính đối với cổ đông là tổ chức;

đ) Chữ ký của người đại diện theo pháp luật của công ty;

e) Số đăng ký tại sổ đăng ký cổ đông của công ty và ngày phát hành cổ phiếu;

Cổ phiếu là loại hình chứng khoán có mức độ sinh lời cao tùy thuộc vào kết quả kinh doanh của doanh nghiệp, người nắm giữ cổ phiếu sẽ trở thành cổ đông và đồng thời là chủ sở hữu của công ty phát hành.

Đặc điểm của cổ phiếu

Không có kỳ hạn, không có tính chất hoàn vốn

Cổ phiếu được xem là chứng nhận góp vốn của các cổ đông vào công ty cổ phần. Như vậy, mỗi cổ phiếu chỉ có chiều góp vào, không thể hiện thời hạn hoàn vốn và không có kỳ hạn. Trừ trường hợp công ty phá sản hoặc giải thể, thì cổ phiếu sẽ không tồn tại.

Cổ tức không ổn định và phụ thuộc vào kết quả SXKD của doanh nghiệp

Như đã đề cập ở trên, cổ phiếu là tài sản có khả năng sinh lời tùy thuộc vào kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Nếu công ty hoạt động tốt có lợi nhuận cao, cổ đông sẽ nhận được mức cổ tức lớn và ổn định, ngược lại nếu công ty làm ăn thua lỗ, cổ tức sẽ rất thấp. Còn khi công ty giải thể, phá sản, cổ đông sẽ là bên cuối cùng được nhận giá trị từ việc thanh lý tài sản. Trường hợp công ty phá sản, cổ đông sẽ là bên cuối cùng nhận được giá trị còn lại từ tài sản thanh lý.

Giá cổ phiếu biến động mạnh

Giá của cổ phiếu có tính biến động mạnh phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thị trường, kết quả kinh doanh của công ty. Trong đó, cổ phiếu sẽ biến động nhiều nhất trên thị trường thứ cấp.

Tính thanh khoản cao

Nhờ tính thanh khoản cao, nên cổ phiếu được đánh giá là một trong những loại tài sản dễ dàng chuyển đổi sang tiền mặt nhất hiện nay. Tuy nhiên, tính thanh khoản cổ phiếu cần phụ thuộc vào nhiều yếu tố như kết quả kinh doanh của doanh nghiệp, mối quan hệ cung – cầu trên thị trường… 

Tính lưu thông

Tính lưu thông khiến cổ phiếu có giá trị như là một loại tài sản thực sự, giúp chủ sở hữu cổ phiếu có thể thực hiện nhiều hoạt động như thừa kế, tặng cho cá nhân khác để thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình.

Tổng quan về trái phiếu

Trái phiếu là gì?

Trái phiếu là gì?

Theo khoản 3 điều 4 Luật Chứng khoán 2019 quy định: 

Trái phiếu là loại chứng khoán xác nhận quyền và lợi ích hợp pháp của người sở hữu đối với một phần nợ của tổ chức phát hành. Trái phiếu cũng chính là một tài sản giao dịch của thị trường chứng khoán. 

Trái phiếu có thể phát hành dưới nhiều dạng hình thức khác nhau: 

  • Chứng chỉ (giấy tờ có giá);
  • Bút toán ghi sổ;
  • Dạng dữ liệu điện tử…

Đặc điểm của trái phiếu

Trái phiếu là một trong số các sản phẩm của chứng khoán được rất nhiều nhà đầu tư ưa chuộng, nhờ tính ổn định, ít rủi ro hơn cổ phiếu với các đặc điểm sau đây:

  • Không chỉ mỗi công ty mới được phát hành trái phiếu, mà còn có Chính phủ trung ương và chính quyền địa phương.
  • Bất kỳ cá nhân, tổ chức nào cũng có thể mua trái phiếu kể cả Chính phủ. Trong đó, trái phiếu được ghi tên và địa chỉ của trái chủ là trái phiếu ghi danh, ngược lại trái phiếu không mang tên trái chủ là trái phiếu vô danh.
  • Trái phiếu thể hiện mối quan hệ chủ nợ – con nợ đối với người phát hành. Nghĩa là, người mua trái phiếu là người cho chủ thể phát hành vay tiền.
  • Lợi nhuận của trái phiếu là tiền lãi của khoản nợ, khoản thu này cố định thường kỳ chứ không phụ thuộc vào kết quả kinh doanh của doanh nghiệp.
  • Trái phiếu là chứng khoán nợ, nên khi công ty phá sản hay giải thể thì phải ưu tiên thanh toán cho chủ sở hữu trái phiếu trước, sau đó mới chia cho các cổ đông.

Phân biệt cổ phiếu và trái phiếu

Điểm giống nhau 

  • Cổ phiếu và trái phiếu đều là bằng chứng xác nhận quyền và lợi ích hợp pháp của người nắm giữ đối với tài sản hoặc vốn của bên phát hành.
  • Đều là sản phẩm của chứng khoán. 
  • Cả hai đều có thể thể hiện dưới 3 dạng chính là chứng chỉ, bút toán ghi sổ hoặc dữ liệu điện tử.
  • Cổ phiếu hay trái phiếu đều có thể trao đổi mua bán, chuyển nhượng cầm cố, thế chấp, thừa kế.
  • Cả 2 loại đều được nhận lãi (trái phiếu nhận trái tức, cổ phiếu nhận cổ tức). 
  • Đều là một hình thức huy động vốn của tổ chức phát hành. 

Điểm khác nhau 

Yếu tố so sánh Cổ phiếuTrái phiếu
Khái niệm là chứng chỉ hoặc bút toán ghi sổ ghi nhận quyền sở hữu đối với một phần vốn điều lệ. là chứng chỉ hoặc bút toán ghi sổ ghi nhận quyền sở hữu đối với một phần vốn vay.
Bản chấtlà chứng khoán vốn của công ty cổ phần. Hoạt động phát hành cổ phiếu là việc giúp tăng vốn chủ sở hữu. là dạng chứng nhận nghĩa vụ nợ hay còn gọi là chứng khoán nợ. Theo đó, phát hành trái phiếu không làm tăng vốn chủ sở hữu của công ty. 
Chủ thể phát hành Công ty cổ phần.Chính phủ, doanh nghiệp.
Tư cách người sở hữuCổ đông – chủ sở hữu công ty.Chủ nợ của tổ chức phát hành. 
Nguồn trả lãi Trích từ một phần lợi nhuận sau thuế Chi phí trước thuế, được khấu trừ khi tính thuế
Quyền và nghĩa vụ của nhà đầu tưCổ đông được tham gia Đại hội cổ đông, bầu cử, biểu quyết các vấn đề liên quan của công ty theo số lượng cổ phần nắm giữ. Theo quy định, mỗi cổ phần nắm giữ sẽ tương đương một phiếu biểu quyết.Chủ nợ không có quyền biểu quyết tại đại hội đồng cổ đông, không có quyền đề cử, ứng cử và tham gia vào các hoạt động của doanh nghiệp.
Thanh toán khi công ty phá sảnKhi công ty giải thể hoặc phá sản, người sở hữu được nhận một phần tài sản còn lại tương ứng với tỷ lệ sở hữu cổ phần tại công ty. Phần thanh toán này sẽ nhận sau cùng khi công ty đã thanh toán hết các nghĩa vụ khác.Khi công ty phá sản, giải thể, trái phiếu doanh nghiệp được ưu tiên thanh toán trước khi thực hiện các nghĩa vụ trả nợ khác, bao gồm cả cổ phiếu.
Rủi ro khi đầu tưCó rủi ro cao và có thể gây ra thua lỗ nếu đầu tư vào cổ phiếu công ty có kết quả kinh doanh yếu kém; quan hệ cung – cầu trên thị trường, nền kinh tế bất ổn…Độ rủi ro thấp hơn, phụ thuộc vào lãi suất trái phiếu bị đẩy lên rất cao. Hoặc trái phiếu được phát hành bởi những doanh nghiệp bất động sản hay công ty không có tài sản bảo đảm. 
Bảng so sánh cổ phiếu và trái phiếu

Cổ phiếu và trái phiếu nên đầu tư vào đâu?

Cổ phiếu và trái phiếu nên đầu tư vào đâu?

Qua phân tích và so sánh ở trên, có thể thấy cổ phiếu và trái phiếu đều là những tài sản có giá trị được mua bán trên thị trường chứng khoán, đồng thời với mỗi hình thức đều có các lợi ích và rủi ro nhất định, cụ thể:

  • Đối với các nhà giao dịch cổ phiếu, có được các lợi ích sau:

– Lãi cổ phiếu phụ thuộc hoạt động của doanh nghiệp nên không cần quản lý. 

– Nhà đầu tư khi mua cổ phiếu sẽ trở thành cổ đông công ty và được sở hữu một phần vốn điều lệ, có quyền hưởng cổ tức (tiền lãi hàng năm) mà không cần tham gia quản lý, giám sát thường xuyên.

– Có quyền biểu quyết tham gia vào các hoạt động của công ty.

  • Đối với các nhà giao dịch trái phiếu, sẽ nhận được các lợi ích như:

 – Lãi trái phiếu không phụ thuộc vào tình hình kinh doanh của công ty. Vì vậy, khi doanh nghiệp làm ăn thua lỗ vẫn phải trả đủ tiền lãi, nhà đầu tư nắm giữ trái phiếu sẽ vẫn nhận được trái tức ổn định.

– Trường hợp công ty giải thế, thanh lý tài sản người nắm giữ trái phiếu được ưu tiên trả tiền trước các cổ đông nắm giữ cổ phần ưu đãi và cổ phần thông thường.

– Rủi ro khi đầu tư trái phiếu không cao, do tiền lãi trái phiếu nhận được hằng năm là như nhau và sẽ nhận được tiền gốc vào năm đáo hạn trái phiếu.

– Có thể chuyển nhượng trái phiếu dễ dàng thông qua sàn giao dịch hoặc bán lại cho các công ty.

=> Như vậy, việc lựa chọn đầu tư vào cổ phiếu hay trái phiếu sẽ phụ thuộc vào khả năng tài chính, thời gian thu hồi vốn và khẩu vị rủi ro của mỗi nhà đầu tư. Nếu là nhà đầu tư muốn thu được lợi nhuận tối đa và có thể chấp nhận rủi ro cao thì cổ phiếu là lựa chọn tốt. 

Ngược lại, trái phiếu sẽ rất phù hợp với những nhà đầu tư ưa thích lãi suất ổn định, khả năng chấp nhận rủi ro thấp.

Những lưu ý khi đầu tư cổ phiếu và trái phiếu 

Những lưu ý khi đầu tư cổ phiếu và trái phiếu 
  • Trau dồi kiến thức, chuyên môn về thị trường tài chính chứng khoán để nắm bắt, tích lũy kinh nghiệm vững bền. Từ đó, nhà đầu tư dễ dàng đưa ra các quyết định đúng đắn. 
  • Trước khi đầu tư bạn cần tìm hiểu kỹ mọi vấn đề liên quan đến doanh nghiệp, nhất là tình hình tài chính và hoạt động kinh doanh từ trước đến nay. 
  • Khi đầu tư vào trái phiếu của doanh nghiệp, nhà đầu tư cần chú trọng đến các vấn đề: 
  • Cảnh giác với các trái phiếu có mức lãi suất cao bất thường, để tránh rơi vào “bẫy” của các doanh nghiệp đang khó khăn hoặc những công ty không đảm bảo.
  • Không mua trái phiếu doanh nghiệp thông qua chào mời của các tổ chức cung cấp dịch vụ (công ty chứng khoán, ngân hàng thương mại) khi chưa tìm hiểu kỹ về tình hình tài chính của doanh nghiệp phát hành cũng như các điều kiện, điều khoản của trái phiếu.
  • Xem xét cân đối giữa rủi ro và lãi suất. 
  • Không ngừng đa dạng hóa danh mục đầu tư, chia tổng số tiền đầu tư thành nhiều phần để đầu tư vào các tài sản mục tiêu được nhiều lần.
  • Luôn quan sát và cập nhật các khoản đầu tư của mình, nắm bắt nhanh chóng tình hình kinh doanh của công ty mà mình “rót vốn” vào. 
  • Mỗi một công ty quy định các khoản phí theo tháng hoặc theo các lần giao dịch. Nên nhà đầu tư cần nắm rõ các khoản phí để quản lý chính xác các khoản tiền mình đầu tư. 

Lời kết

Cổ phiếu và trái phiếu đều là những kênh đầu tư mang lại lợi nhuận và ưu thế riêng biệt khi nhà giao dịch biết cách cân nhắc hợp lý, thông minh. Vì thế, quyết định lựa chọn trái phiếu hay cổ phiếu tùy thuộc vào nguồn vốn, kinh nghiệm, khả năng chấp nhận rủi ro của mỗi một trader khác nhau. Hy vọng với những kiến thức được chia sẻ trong bài viết sẽ giúp bạn có thêm thông tin bổ ích về cổ phiếu và cổ phiếu cũng như tìm ra lời giải đáp “cổ phiếu và trái phiếu nên đầu tư vào đâu?”. Chúc các bạn thành công!