Có nên mua trái phiếu chuyển đổi không?

Hiện nay, trái phiếu là một kênh đầu tư an toàn, ít rủi ro cho nhà đầu tư khi tham gia vào thị trường chứng khoán. Trái phiếu bao gồm rất nhiều loại khác nhau, trong đó trái phiếu chuyển đổi là một trong những loại trái phiếu được nhiều nhà đầu tư quan tâm nhất. Vậy trái phiếu chuyển đổi là gì? Có nên đầu tư trái phiếu chuyển đổi không? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ về loại trái phiếu này và có được lựa chọn đầu tư hiệu quả nhất. Cùng theo dõi nhé!

Trái phiếu là gì?

Theo Khoản 3, Điều 4, Luật chứng khoán 2019 quy định: “Trái phiếu là loại chứng khoán xác nhận quyền và lợi ích hợp pháp của người sở hữu đối với một phần nợ của tổ chức phát hành”.

Khi mua trái phiếu nghĩa là nhà đầu tư đã cho doanh nghiệp vay một khoản tiền. Vì vậy, trái phiếu là chứng nhận nghĩa vụ nợ của công ty phát hành đối với người sở hữu trái phiếu, trên đó thể hiện rõ lãi suất, thời gian trả lãi, trả gốc.

Trái phiếu được phân thành nhiều loại khác nhau, theo đó dựa vào tính chất, trái phiếu chia thành 3 loại là trái phiếu có quyền mua cổ phiếu, trái phiếu có thể mua lại, trái phiếu chuyển đổi.

Trái phiếu chuyển đổi là gì? 

Trái phiếu chuyển đổi (Convertible Bond) thường được gọi trái phiếu có tính chuyển đổi là loại trái phiếu mà người nắm giữ có quyền chuyển đổi chúng thành cổ phiếu của công ty phát hành trong một thời điểm xác định tại tương lai. 

Trái phiếu chuyển đổi có mức lãi suất cố định và mức lãi suất thấp hơn so với các loại trái phiếu khác. Tuy nhiên, khi chuyển đổi từ trái phiếu sang cổ phiếu, lợi nhuận tiềm năng mà nhà đầu tư nhận được là rất lớn.

Trái phiếu chuyển đổi là gì? 

Bản chất của trái phiếu chuyển đổi là sự kết hợp giữa trái phiếu doanh nghiệp và quyền mua cổ phiếu của chính doanh nghiệp đó. Điều này đồng nghĩa với việc, khi sở hữu quyền mua cổ phiếu, nhà đầu tư nắm quyền mua chứ không phải nghĩa vụ mua cổ phiếu. Vì thế, người nắm giữ trái phiếu có thể chuyển đổi sang trái phiếu hoặc không. 

Theo đó, khi thị trường của trái phiếu bị suy thoái, nhằm thu hút các nhà đầu tư, doanh nghiệp đã bổ sung và phát hành trái phiếu có tính chuyển đổi với mức lãi suất thấp, nhà đầu tư có thể nắm giữ trái phiếu này đến khi đáo hạn để nhận lãi hoặc chuyển thành cổ phiếu theo quy định của tổ chức phát hành. 

Ví dụ trái phiếu chuyển đổi: 

Công ty X có 1 triệu cổ phần với thị giá là 1.000 đồng/cổ phiếu. Sau đó công ty phát hành 100 nghìn trái phiếu chuyển đổi có mệnh giá là 10.000 đồng/trái phiếu với lãi suất là 6%/ năm. Sau thời gian 1 năm thì trái phiếu đó có thể chuyển đổi thành cổ phiếu của công ty X với giá trị tại thời điểm đó là 6.000 đồng/cổ phiếu với tỷ lệ 10:1 (nghĩa là 1 trái phiếu có thể đổi 10 cổ phiếu).

Vậy, sau 1 năm nếu sở hữu 100.000 trái phiếu này nhà đầu tư được hưởng lợi nhuận từ trái tức là:

100.000 x 10.000 x 6% = 60 (triệu đồng)

Lúc này nhà đầu tư thực hiện chuyển đổi từ trái phiếu sang cổ phiếu với tỷ lệ 10:1 số cổ phiếu mà nhà đầu tư sở hữu: 

100.000 x 10 = 1.000.000 (cổ phiếu)

Nếu sau đó công ty hoạt động có lợi nhuận, thị trường phát triển giá cổ phiếu công ty X tăng lên 10.000 đồng/cổ phiếu. Tức là, nhà đầu tư đã sinh lời: 10.000 – 6000 = 4000 (đồng/cổ phiếu).

=> Số tiền lãi nhà đầu tư nhận được là: 1.000.000 x 4000 = 4.000.000.000 (đồng)

Đặc trưng của trái phiếu chuyển đổi 

  • Trái phiếu chuyển đổi có lãi suất và kỳ hạn tương tự như trái phiếu thông thường. Đồng thời, tổ chức phát hành trái phiếu có trách nhiệm thanh toán lãi trong kỳ trái phiếu. 
  • Trái phiếu chuyển đổi có lãi suất tương đối thấp và ổn định. Doanh nghiệp mua lại trái phiếu với giá đúng bằng mệnh giá bán ban đầu vào thời điểm đáo hạn trái phiếu.  
  • Nhà đầu tư sẽ có thu nhập từ lãi tức trái phiếu cao hơn so với cổ tức của trái phiếu thường. 
  • Người nắm giữ trái phiếu chuyển đổi có quyền ưu tiên thanh toán hơn so với cổ tức của trái phiếu thường trong trường hợp công ty thanh lý tài sản khi bị phá sản. 
  • Nếu giá cổ phiếu trên thị trường tăng, giá trái phiếu chuyển đổi cũng tăng theo.
  • Hoạt động chuyển đổi từ trái phiếu sang cổ phiếu không được xem là một giao dịch mua bán trên thị trường chứng khoán. Vì thế, hoạt động này không bị áp thuế. 

Các yếu tố liên quan đến trái phiếu chuyển đổi

Tỷ lệ chuyển đổi

Để biết một trái phiếu có thể chuyển đổi được hay không cần phải dựa trên tỷ lệ chuyển đổi. Trong đó, tỷ lệ chuyển đổi cho biết mỗi trái phiếu có thể chuyển đổi được thành bao nhiêu cổ phiếu và được thể hiện dưới dạng tỷ số hoặc mức giá chuyển đổi (mức giá dựa trên giá cổ phiếu tại thời điểm mua trái phiếu chuyển đổi). 

Tỷ lệ chuyển đổi sẽ được xác định ngay từ đầu trong các hợp đồng mua trái phiếu cùng với các điều kiện và điều khoản khác. Trong trường hợp đến ngày đến hạn chuyển đổi, nếu giá cổ phiếu cao hơn giá chuyển đổi thì nhà đầu tư sẽ có lợi. Tuy nhiên, nếu giá cổ phiếu tăng quá cao các công ty sẽ thực hiện các biện pháp hạn chế sự chênh lệch này bằng cách thu hồi (callback) lại các trái phiếu chuyển đổi.

Ví dụ: Trái phiếu có tỷ lệ chuyển đổi là 45:1, nghĩa là mỗi trái phiếu sẽ đổi được 45 cổ phiếu. Khi giá cổ phiếu lên cao hoặc biến động mạnh thì trái phiếu của bạn cũng sẽ biến đổi cùng chiều.

Chuyển đổi bắt buộc

Như đã đề cập ở trên, doanh nghiệp được quyền thu hồi lại trái phiếu đã phát hành nếu giá cổ phiếu tăng quá cao. Đây là nhược điểm lớn nhất của trái phiếu chuyển đổi vì có thể hạn chế khả năng sinh lời từ việc chuyển đổi và ảnh hưởng đến lợi nhuận của nhà đầu tư.

Ví dụ: Công ty A phát hành cổ phiếu với giá là 1.000 đồng/cổ phiếu và có phát hành trái phiếu chuyển đổi. Sau một thời gian, giá cổ phiếu tăng vượt ngưỡng 20.000 đồng/trái phiếu, công ty tiến hành thu hồi lại trái phiếu. Mặt khác nếu giá cổ phiếu giảm chỉ còn 500 đồng/cổ phiếu, người nắm giữ trái phiếu chuyển đổi không có nghĩa vụ chuyển đổi sang cổ phiếu mà họ vẫn nhận được số tiền lãi đúng với mệnh giá của trái phiếu vào ngày đáo hạn. 

Ưu – nhược điểm của trái phiếu chuyển đổi

Ưu – nhược điểm của trái phiếu chuyển đổi

Đối với công ty phát hành

Ưu điểm

  • Chi phí phát hành trái phiếu chuyển đổi thường sẽ thấp hơn chi phí, lãi suất khi phát hành trái phiếu thông thường.
  • Hạn chế rủi ro cho các cổ đông, tăng vốn cổ phần và tăng giá trị của doanh nghiệp phát hành.        
  • Phát hành trái phiếu chuyển đổi làm tăng số lượng cổ phiếu trên thị trường, điều này giúp giá cổ phiếu của doanh nghiệp không bị sụt giảm.
  • Giúp doanh nghiệp huy động vốn một cách dễ dàng trong trường hợp phát hành cổ phiếu, trái phiếu thông thường gặp khó khăn.  

Nhược điểm

  • Việc chuyển đổi trái phiếu có thể gây ra các thay đổi trong kiểm soát và điều hành công ty, vì những người nắm giữ cổ phiếu là cổ đông công ty thường có quyền tham gia vào việc quản lý các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
  • Khi trái phiếu được chuyển đổi sẽ làm tăng số lượng cổ phiếu lưu hành, dẫn đến vốn chủ sở hữu bị “pha loãng” => tỷ lệ cổ phần mỗi cổ đông nắm giữ sẽ giảm.
  • Doanh nghiệp phải trả thuế nhiều hơn khi chuyển đổi. Vì lợi tức trái phiếu được tính vào phần chi phí nên được tính trừ vào thu nhập chịu thuế của công ty, làm tăng thu nhập chịu thuế của công ty, còn cổ tức là lấy từ lợi nhuận sau thuế của công ty.

Đối với nhà đầu tư

Ưu điểm

  • Tương tự như trái phiếu thông thường, khi sở hữu trái phiếu chuyển đổi nhà đầu tư sẽ nhận lãi định kỳ với mức lãi suất cố định. Khi đến hạn, trái phiếu được mua lại đúng bằng mệnh giá. 
  • Thu nhập từ trái tức thường ổn định và ít rủi ro hơn thu nhập từ cổ tức đối với cổ phiếu. 
  • Khi công ty bị thanh lý hay phá sản, nhà đầu tư nắm giữ trái phiếu chuyển đổi được ưu tiên hơn so với các cổ đông nắm giữ cổ phiếu.
  • Khi thị trường biến động, giá thị trường của trái phiếu có xu hướng ổn định hơn giá cổ phiếu. Do giá trị của trái phiếu chuyển đổi được hỗ trợ bởi các lãi suất hiện hành của những trái phiếu cạnh tranh khác trên thị trường.
  • Nhà đầu tư có thể tự do chuyển đổi trái phiếu khi giá cổ phiếu tăng cao. Khi giá cổ phiếu tụt dốc, nhà đầu tư có quyền lựa chọn không chuyển đổi sang cổ phiếu, nhưng vẫn có thể nhận được số tiền lãi từ trái phiếu khi đáo hạn.

Nhược điểm

  • Lãi suất nhận định kỳ của trái phiếu chuyển đổi thấp hơn so với các loại trái phiếu thông thường khác. 
  • Rủi ro tiềm ẩn càng cao khi thời gian chuyển đổi càng dài.
  • Trường hợp công ty sáp nhập, hợp nhất hay giải thể, người nắm giữ trái phiếu chuyển đổi sẽ mất đi đặc quyền chuyển đổi ngay lập tức.

Có nên mua trái phiếu chuyển đổi không?

Từ những phân tích về trái phiếu chuyển đổi, ưu – nhược điểm của từng bên tham gia đối với loại trái phiếu này. Câu hỏi đặt ra là có nên mua trái phiếu chuyển đổi không?

Có nên mua trái phiếu chuyển đổi không?

Tùy thuộc vào nhu cầu lợi nhuận, kiến thức, kinh nghiệm và mức độ chấp nhận rủi ro mà mỗi nhà đầu tư sẽ có lựa chọn cho mình loại hình đầu tư phù hợp. 

Tuy nhiên, nếu nắm giữ trái phiếu chuyển đổi, nhà đầu tư có thể hưởng lãi suất ổn định như trái phiếu thông thường và có quyền chuyển đổi sang cổ phiếu nếu nhận thấy giá cổ phiếu có xu hướng tăng. Ngoài ra, nhà đầu tư có thể chủ động kiểm soát rủi ro (khi giá cổ phiếu của công ty lao dốc và giá thấp hơn giá chuyển đổi) bằng cách từ chối quyền chuyển đổi sang cổ phiếu. Trong trường hợp này, nhà đầu tư vẫn hưởng lãi suất định kỳ từ trái phiếu. Đây được xem là ưu điểm lớn nhất mà bạn có thể cân nhắc khi lựa chọn đầu tư trái phiếu chuyển đổi.

Bên cạnh đó, nhà đầu tư cần lưu ý trước khi đưa ra quyết định mua trái phiếu hay bất kỳ loại tài sản nào, cũng nên tìm hiểu kỹ và nghiên cứu về công ty phát hành như: tình hình kinh doanh, các báo cáo tài chính, báo cáo trả lãi những đợt phát hành trái phiếu trước đó nhằm đảm bảo an toàn và hiệu quả cho danh mục đầu tư của mình.

Bí kíp đầu tư vào trái phiếu chuyển đổi

Nếu bạn đang có ý định đầu tư vào trái phiếu chuyển đổi thì F319 sẽ bật mí đến bạn các bí kíp hữu ích nhất để chuẩn bị cho hành trình giao dịch phía trước:

  • Nhà đầu tư có thể xem xét và đánh giá mức độ tin cậy của doanh nghiệp dựa trên tính minh bạch của thông tin mà công ty cung cấp khi phát hành trái phiếu.
  • Bạn cần xem xét vị thế doanh nghiệp trên thị trường so với các đối thủ cùng ngành để so sánh được mức độ uy tín và năng lực của công ty đó. 
  • Nếu bạn là một nhà đầu tư mới, chân ướt chân ráo mới tham gia thị trường chứng khoán thì nên xem xét những doanh nghiệp đầu ngành, có tiềm lực ổn định, hoạt động kinh doanh phát triển. 
  • Bạn cũng nên tính toán, nghiên cứu báo cáo tài chính, các chỉ số liên quan để nhận định được tình trạng của doanh nghiệp trong quá khứ, hiện tại lẫn tương lai. 
  • Nhà đầu tư cũng không được bỏ qua mục tiêu phát hành trái phiếu của của doanh
  • Xuất phát từ nhu cầu đầu tư trái phiếu chuyển đổi nên bạn cần chú trọng đến các điều khoản được quy định trong phương án phát hành. Theo đó, bạn nên ưu tiên các doanh nghiệp bảo vệ và đề cao quyền lợi của nhà đầu tư khi thực hiện quyền chuyển đổi. 

Lời kết 

Trái phiếu chuyển đổi là một trong những hình thức đầu tư khá hấp dẫn trên thị trường chứng khoán hiện nay với độ an toàn khá cao và lãi suất ổn định. Tuy nhiên, nhà đầu tư cũng cần dựa vào tình hình thực tế của doanh nghiệp và nhiều yếu tố khác để đưa ra quyết định đúng đắn nhất. Hy vọng những kiến thức chia sẻ trong bài viết bổ ích với bạn và giúp bạn tìm ra câu trả lời “Có nên mua trái phiếu chuyển đổi không?”.Chúc bạn sẽ có được lựa chọn đầu tư hiệu quả nhất.