Chỉ số trung bình ngành là gì? Lấy ở đâu và cách áp dụng

Chỉ số trung bình ngành là chỉ số quan trọng không thể thiếu trong phân tích doanh nghiệp và định giá cổ phiếu. Dựa vào chỉ số này, nhà đầu tư có thể đánh giá được hiệu quả hoạt động của công ty so với mức trung bình trong toàn ngành, cũng như dễ dàng nhận biết được doanh nghiệp nào kinh doanh tốt hay đang thua lỗ. Vậy chỉ số trung bình ngành là gì? Xem chỉ số trung bình ngành ở đâu? Tất cả các thắc mắc sẽ được giải đáp trong bài viết dưới đây, cùng tìm hiểu chi tiết nhé.

Chỉ số trung bình ngành là gì? 

Chỉ số trung bình ngành là gì? 

Chỉ số trung bình ngành là chỉ số tài chính quan trọng được các nhà kinh tế sử dụng để định giá bình quân của một ngành nghề, lĩnh vực hoạt động. Hoặc có thể hiểu đơn giản, đây là chỉ số làm cơ sở để so sánh tình hình kinh doanh của các doanh nghiệp trong cùng một lĩnh vực.

Trong thị trường chứng khoán, chỉ số trung bình ngành càng có ý nghĩa quan trọng khi được sử dụng như yếu tố định giá cổ phiếu. Dựa vào chỉ số, nhà đầu tư có thể dễ dàng phân tích số liệu và đưa ra quyết định đầu tư. Tuy nhiên, để định giá cổ phiếu được chính xác bạn cần kết hợp với nhiều yếu tố khác trên thị trường.

Lấy dữ liệu chỉ số trung bình ngành ở đâu?

Hiện nay, mỗi ngành nghề, lĩnh vực đều có hàng trăm nghìn doanh nghiệp đang hoạt động. Như vậy, để có được chỉ số trung bình của toàn ngành là việc không hề đơn giản, đòi hỏi người tính toán cần phải tập hợp đầy đủ số liệu, chỉ số tài chính của từng doanh nghiệp, rất tốn công sức và mất nhiều thời gian. 

=> Vì vậy, để nhà đầu tư có thể tìm được dữ liệu trung bình ngành một cách chính xác và nhanh chóng, chúng tôi xin chia sẻ đến bạn các nguồn lấy dữ liệu phổ biến nhất hiện nay, cụ thể:

  • Thomson Reuters: là một hãng cung cấp thông tin và tin tức toàn cầu phục vụ các chuyên gia trong thị trường tài chính, truyền thông và doanh nghiệp. Tại đây cung cấp các nguồn dữ liệu phong phú và đa dạng của nhiều ngành khác nhau trên thế giới, tuy nhiên để sử dụng bạn phải chi trả một khoản chi phí khá lớn.
  • Investing.com: một trong ba cổng thông tin tài chính cung cấp các thông tin doanh nghiệp hoạt động tại Việt Nam rất đa dạng. Đặc biệt, dữ liệu là hoàn toàn miễn phí nên trader có thể thoải mái truy cập trang web để xem các chỉ số tài chính của các doanh nghiệp.
  • Một số công ty chứng khoán ở Việt Nam cung cấp thông tin đa dạng, chuẩn xác:

Dữ liệu chỉ số trung bình ngành tại các trang và website trên khá phong phú được lấy từ rất nhiều nguồn khác nhau. Tuy nhiên, các chỉ số này chỉ thể hiện một phần thông tin của doanh nghiệp, vì vậy để có kết quả chuẩn xác nhất, trader nên tìm hiểu, tổng hợp thông tin từ nhiều nguồn và kết hợp nhiều chỉ số tài chính khác của doanh nghiệp.

Cách áp dụng chỉ số trung bình ngành trong phân tích cổ phiếu

Chỉ số trung bình ngành hiện đang được nhiều nhà đầu tư sử dụng để phân tích cổ phiếu khi giao dịch chứng khoán. Bởi khi phân tích và đánh giá chỉ số trung bình ngành, trader sẽ tìm ra thời điểm thích hợp để đầu tư mang về lợi nhuận. Kiến thức càng chắc chắn, kinh nghiệm tích lũy càng nhiều thì lợi nhuận bạn mang về càng cao. Dưới đây là một số cách áp dụng chỉ số trung bình ngành trong phân tích cổ phiếu mà nhiều chuyên gia đã thực hiện. 

Chỉ số trung bình ngành trong phân tích cổ phiếu

Theo đó, nhà đầu tư thường sử dụng 2 loại chỉ số trung bình ngành chính, bao gồm: 

  • Chỉ số trung bình ngành về chỉ tiêu tài chính như: ROE, ROA, khả năng thanh toán, hệ số nợ…
  • Chỉ số trung bình ngành về định giá: P/E, P/B, EV/EBITDA…

Dựa vào chỉ số trung bình ngành và so sánh chúng với nhau, nhà đầu tư sẽ đo lường được khả năng sinh lời và nắm bắt được tình hình tài chính của doanh nghiệp. Theo đó, chỉ số trung bình ngành giúp nhà đầu tư đánh giá: 

  • Chỉ số tài chính: nếu tỷ suất sinh lời ROE (Lợi nhuận/vốn chủ sở hữu), ROA (tỷ suất sinh lời/tài sản) lớn hơn chỉ số trung bình ngành cho thấy doanh nghiệp hoạt động đạt hiệu quả cao. Trong trường hợp ngược lại, chỉ số tài chính ROE, ROA nhỏ hơn chỉ số trung bình ngành thì tương đương với việc doanh nghiệp đang thua lỗ nên bạn cần xem xét khi rót vốn đầu tư. 
  • Định giá: nếu chỉ số P/E và P/B cao hơn chỉ số trung bình ngành biểu thị doanh nghiệp đang được định giá cổ phiếu cao hơn giá trị sổ sách của cổ phiếu doanh nghiệp đó và ngược lại. 
  • Hệ số vay vốn chủ sở hữu: nếu nó lớn hơn chỉ số trung bình ngành thể hiện doanh nghiệp đang hoạt động tốt và có nguồn vốn nội lực lớn. Tương tự, nếu hệ số vay vốn sở hữu nhỏ hơn chỉ số trung bình ngành chứng tỏ doanh nghiệp đó có nguồn vốn khan hiếm, cơ cấu tài chính chưa tốt, hoạt động kinh doanh chưa hiệu quả. 

Như vậy, một doanh nghiệp được xem là có kỳ vọng khi có các chỉ số ROA, ROE cao hơn gấp nhiều lần so với chỉ số trung bình ngành. Và nếu nhà đầu tư lựa chọn những doanh nghiệp như vậy thì khả năng lợi nhuận sẽ cao. 

Ví dụ: Nhà đầu tư đang quan tâm đến định giá cổ phiếu tập đoàn FPT – một trong những công ty dịch vụ công nghệ thông tin lớn nhất tại Việt Nam với lĩnh vực kinh doanh chính là cung cấp các sản phẩm dịch vụ công nghệ thông tin.

Theo nhiều nguồn dữ liệu chúng tôi tổng hợp, dưới đây là sự so sánh giữa các chỉ số tài chính quan trọng của doanh nghiệp FPT và chỉ số trung bình ngành.  

FPTTrung bình ngành – công nghệ thông tin 
ROA9.087.86
ROE21.6518.54
P/E18.3820.97
P/B3.943.5
EBITDA12.1219.21
Vốn vay/VCSH21.4208.44

Số liệu năm 2021 (Trích từ nguồn: Vietstock, VCSC)

  • Chỉ số tài chính: FPT có chỉ số tài chính ROA (9.08), ROE (21.65) lần lượt lớn hơn chỉ số trung bình ngành là 7.86 và 18.54. Điều đó cho thấy, doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả.
  • Định giá: theo báo cáo thống kê cho thấy, định giá hiện tại của FPT (P/E = 18.38; P/B = 3.94, EBITDA = 12.12) đang thấp hơn không đáng kể so với chỉ số trung bình ngành về tỷ lệ P/E (20.97), P/B (3.5) và EBITDA (19.21). 
  • Vốn chủ sở hữu: cho thấy tập đoàn FPT có nguồn vốn cực lớn, cơ cấu tài chính tốt khi có hệ số vay vốn chủ sở hữu (21.420) lớn hơn gấp 2.5 lần so với chỉ số trung bình ngành. 

=> Nếu so sánh các số liệu liên quan với chỉ số trung bình ngành, FPT hiện đang là một doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả và được định giá tương đối cao. Có thể nói đây là một trong những dấu hiệu tích cực mang lại cơ hội tìm kiếm lợi nhuận tốt cho nhà đầu tư. Từ đó, nếu bạn đang có ý định đầu tư vào doanh nghiệp này thì có thể kỹ hơn về nhiều yếu tố đi kèm để cân nhắc cho chiến lược lâu dài. 

Các lưu ý khi phân tích chỉ số trung bình ngành

Các lưu ý khi phân tích chỉ số trung bình ngành

Không nên chỉ dựa vào chỉ số trung bình ngành để xác định giá trị cổ phiếu. Bởi theo nguyên tắc, các chỉ số trung bình ngành được tính toán dựa trên danh sách các doanh nghiệp trong cùng 1 ngành, 1 lĩnh vực. Trên thực tế, thì không thể thống kế hết và cũng có nhiều nguyên do khiến chỉ số kém phần chính xác như:

  • Số lượng doanh nghiệp đưa vào rổ tính toán có thể không đủ phản ánh cho toàn bộ ngành/lĩnh vực đó.
  • Những doanh nghiệp được đưa vào rổ tính toán có được định giá chính xác hay không hay quá cao hoặc quá thấp.
  • Khi tính toán có một số cổ phiếu cùng ngành ở những thị trường khác đang bị “bong bóng”.

Tuy nhiên, để có được chỉ số trung bình ngành chính xác nhất, nhà đầu tư nên sử dụng các chỉ số quan trọng như P/E, P/B, EV/EBITDA đồng thời kết hợp thêm các chỉ số tài chính khác…để làm thước đo xem xét, định giá doanh nghiệp.

Lời kết

Chỉ số trung bình ngành là một trong những chỉ số tài chính sử dụng phổ biến nhằm định giá bình quân của ngành hay làm căn cứ đánh giá trong lĩnh vực đầu tư chứng khoán. Tuy nhiên, vì nhiều lý do như doanh nghiệp không đủ cơ sở, hiện tượng “bong bóng kinh tế” nên khi thực hiện đánh giá ngành, lĩnh vực, bạn cần kết hợp chỉ số trung bình ngành với các chỉ số khác trước khi quyết định đầu tư về một doanh nghiệp nào đó. Hy vọng những thông tin cung cấp trong bài viết sẽ hữu ích với bạn. Chúc các bạn thành công!